W sobotę 14. Marca 2026 r. w Bonn w dzielnicy Bad Godesberg odbyło się spotkanie z wyjątkową autorką książki Chłopki - Joanną Kuciel-Frydryszak
Prezentacja książki "Chłopki. Opowieść o naszych babkach."
Inicjatorką zaproszenia autorki do Niemiec była Pani Ewa Engel, która aktywnie działa w Bonn na rzecz wspierania kultury i polskości dla wszystkich osób, Polek i Polaków w NRW.
Na zaproszenie stowarzyszenia Europolis Köln e.V. Pani Joanna Kuciel-Frydryszak przyjechała 15. marca do Kolonii. W ramach przyjazdu zorganizowane były dwa spotkania. Główne wydarzenie miało miejsce 15. marca w Kolonii przy wsparciu polskiego Konsulatu. Dodatkowo dzień wcześniej odbyło się spotkanie w Bonn, którego całą organizacją zajmowało się stowarzyszenie DialogFelder e.V - Pola Dialogu pod kierownictwem Pani Mileny Butt-Pośnik.
Na sobotnie wydarzenie w Bonn tłumnie przybyły osoby zagorzale czytające oraz osoby organizujące wieczór. Wstęp na wydarzenie był bezpłatny. Wymagana była jedynie wcześniejsza rejestracja mailowa, ze względu na duże zainteresowanie oraz ograniczoną liczbę miejsc. Po evencie zbierano także datki na dalsze funkcjonowanie stowarzyszenia DialogFelder e.V. - Pola Dialogu, które wspiera i propaguje polską kulturę oraz organizuje działania dla polskiej i polsko-niemieckiej społeczności w Bonn już od 2017 roku.
W trakcie spotkania cytowano wybrane fragmenty książki „Chłopki” a osoby uczestniczące sięgały o opinie samej autorki z pierwszej ręki na temat życia kobiet w okresie dwudziestolecia międzywojennego -“naszych babek”.
O czym jest ta historia ?
Książka Joanny Kuciel-Frydryszak to powieść oparta na dokumentach, opisująca w 16 rozdziałach życie polskiej wsi, a w szczególności, polskich chłopek, w pierwszej połowie XX wieku. Autorka przedstawia smutne, a często też dramatyczne losy kobiet żyjących w pierwszej połowie XX wieku głównie w Małopolsce, na Podkarpaciu, w okolicach Lwowa, na Podlasiu i Wielkopolsce. Opisuje życie kobiet w czasach, gdy w chłopskich rodzinach panował porządek patriarchalny, wspierany przez kościół. Chłopki podporządkowane swoim ojcom, mężom, z zasady nie posyłane do szkoły, wychowywane surowo na osoby ciche, potulne, podporządkowane mężczyznom. Ich dzieciństwo cechuje wszechobecna bieda, brak właściwego wyżywienia i ubrania, ale również wychowania, bo jak pisze autorka "dom polskiego chłopa to szkoła oschłości". Ta mocna lektura pokazuje ogromną siłę kobiet oraz ich całkowite oddanie roli matki i opiekunki rodziny oraz walki o swoje prawa w patriarchalnym społeczeństwie. Sama książka ma realny wpływ na tożsamość kulturową Polek współcześnie, dlatego cieszy się tak ogromnym zainteresowaniem także Polonii za granicą.
Kim jest sama autorka
Joanna Kuciel-Frydryszak to dziennikarka, absolwentka polonistyki na Uniwersytecie Wrocławskim. To autorka wielu książek między innymi także biografii „Słonimski. Heretyk w ambonie” nominowanej w najważniejszych konkursach na Historyczną książkę roku, biografii „Kazimiery Iłłakowiczówny Iłła” (Marginesy 2017), książki nominowanej do Nagrody im. Józefa Łukasiewicza. Ponadto sama autorka za dzieło „Służące do wszystkiego” dostała nominację do Nagrody Historycznej Polityki oraz Newsweeka. Pani Joanna Kuciel-Frydryszak otrzymała nagrodę społeczności akademickiej Uniwersytetu Jagiellońskiego w plebiscycie Mądra Książka Roku za „Chłopki. Opowieść o naszych babkach" w 2024 roku oraz nominację do Nagrody Literackiej Nike 2024 również za książkę „Chłopki”.
Śpiewokrzyk miłym zaskoczeniem dla autorki książki "Chłopki"
W trakcie spotkania autorskiego wystąpił Chór Wspólnota Śpiewacza, której założycielką jest Pani Ewa Engel. Grupa działa od września 2024 roku są to kobiety z Polski, Niemiec i Białorusi, które regularnie spotykają się w Bad Godesbergu, aby wspólnie śpiewać tradycyjne polskie pieśni ludowe. Tak zwany „biały śpiew”, jest bardzo głośny i czysty, dlatego w języku potocznym nazywany jest również „śpiewokrzykiem”- z uśmiechem opowiadają członkinie chóru.
W przeszłości pieśni te w naturalny sposób towarzyszyły życiu mieszkańców wiejskiej Polski, opowiadały historie, służyły jako ważny środek wyrażania emocji i wzmacniania wspólnoty. Śpiewano je podczas prac domowych i polowych, podczas różnych świąt w ciągu roku oraz przy rytualnych okazjach w życiu ludzi – od narodzin, przez śluby, aż po pogrzeby.
W piosenkach można odzwierciedlić całą gamę ludzkich uczuć – niektóre emanują radością i humorem, inne opowiadają o ubóstwie i głodzie oraz wyrażają głęboki smutek i rozpacz.
Spotkania z czytelniczkami i czytelnikami poza krajem
Spotkanie z autorką w Bonn poprowadziła Pani Milena Butt-Pośnik . Po tym ciekawym muzycznym akcencie osoby uczestniczące miały okazję nabyć nie tylko bestseller ‘’Chłopki’’ ale także inne dzieła autorki wraz z dedykacją na pamiątkę tego wydarzenia. Sama autorka bardzo chętnie pozowała do zdjęć i podkreśliła, że spotkania autorskie zagranica wyglądają zupełnie inaczej niż w Polsce. Jak tłumaczy pani Joanna Kuciel-Frydryszak „W kraju przeważnie można założyć jaka publika będzie na mnie czekać. Na spotkaniach zagranicznych oprócz poznawania nowych miast i miejsc spotyka się różne osobowości i stowarzyszenia Polonii, które stale mnie zaskakują.’’
Autorka na pytania o konflikt z wydawnictwem Marginesy odpowiedziała, że sprawa jeszcze się nie skończyła. Przypomnijmy, że w grę wchodziło wynagrodzenie za sprzedaż książki, która okazała się bestsellerem. Jak pisała na swoich mediach społecznościowych Pani Joanna Kuciel-Frydryszak :
„W związku z ogromnym sukcesem sprzedażowym, jaki odniosła książka „Chłopki” mojego autorstwa, okazało się, że wielkie korzyści, jakie osiągnęło wydawnictwo Marginesy są nieproporcjonalnie wysokie względem mojego wynagrodzenia.
Dlatego zamierzam skorzystać ze znowelizowanego ostatnio art. 44 prawa autorskiego, czyli tak zwanej klauzuli bestsellerowej, która zakłada, że „w przypadku, gdy wynagrodzenie twórcy jest niewspółmiernie niskie w stosunku do korzyści nabywcy autorskich praw majątkowych lub licencjobiorcy, twórca może żądać stosownego podwyższenia wynagrodzenia przez sąd”.
Tym samym Pani Joanna Kuciel-Frydryszak nagłośniła publicznie kwestie wynagrodzeń wszystkich osób autorskich w Polsce rozpoczynając burzliwą debatę w całym kraju z różnych środowisk literackich. W 2018 roku twórca wiedźmińskiej sagi Andrzej Sapkowski, który kiedyś zgodził się na honorarium w wysokości 35 tys. złotych za wykorzystanie jej, przy tworzeniu gry o Geralcie z Rivii, domagał się 60 milionów złotych po tym, jak gra stała się światowym hitem. On też powoływał się przy tym na artykuł 44. ustawy o prawie autorskim, czyli tak zwaną klauzulę bestsellerową. Dyskusja wokół dzieła „Chłopki” jest inna. Skupia się wyłącznie na książce, problemach całego rynku i zarobkach osób piszących.
Nie zmienia to jednak faktu, że warto sięgnąć po książkę „Chłopki” już teraz. My jako redakcja NRW po polsku zachęcamy do lektury, która każdą osobę może pozytywnie zaskoczyć swoją treścią. Czekamy również na kolejne książki pani Joanny Kuciel-Frydryszak.
Oficjalny profil Instagram https://www.instagram.com/joannakucielfrydryszak/
Łukasz Wspaniały: Poznaliśmy werdykt jury 9. plebiscytu Mądra Książka Roku. uj.edu.pl, 23 maja 2024. [dostęp 2024-05-23].
Nominacje do Nagrody Literackiej Nike 2024 [online], Rynek książki, 28 czerwca 2024 [dostęp 2024-06-30] (pol.).
Materiały prywatne Chór Wspólnota Śpiewacza, udostępnione na rzecz artykułu od Ewa Engel Marzec 2026.
Więcej Informacji o Stowarzyszeniu DialogFelder e.v. w linku poniżej:
https://www.facebook.com/p/Dialogfelder-eV-100091700524077/
Komentarze
Prześlij komentarz